عملیات گسترده اسرائیل علیه برنامه هستهای ایران در ۱۲ جون ۲۰۲۵، به کانون توجه جهانی بدل شده و درگیری مستقیم میان اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران وارد مرحلهای تازه گردید. اسرائیل مدعی است که اقدامات نظامیاش در چارچوب «دفاع مشروع» انجام گرفته، حال آنکه ایران تأکید دارد هیچ حملهای را آغاز نکرده و خود قربانی تجاوز بوده است. این پژوهش درپی پاسخ به این پرسش اصلی است که چگونه جنگ ایران و اسرائیل از منظر حقوق بینالملل از نظر مشروعیت، مسئولیت وپیامدها قابل تحلیل و ارزیابی است؟ این پژوهش بر این فرض استوار است که اگر جنگ ایران و اسرائیل مطابق اصول حقوق بینالملل ازجمله منشور سازمان ملل و حقوق بینالملل بشردوستانه مورد بررسی قرار گیرد، میتوان سطح مشروعیت اقدامات طرفین، مسئولیتهای حقوقی آنها وپیامدهای انسانی، سیاسی و اقتصادی ناشی از این درگیری را بهطور دقیقتر شناسایی وتحلیل کرد. هدف پژوهش شناسایی و تحلیل مشروعیت اقدامات ایران و اسرائیل، تعیین مسئولیتهای حقوقی طرفین، و بررسی پیامدهای انسانی، سیاسی و اقتصادی ناشی از جنگ میان دو طرف بر مبنای اصول حقوق بینالملل است. پژوهشحاضر با روش تحلیلی-توصیفی و در قالب نظریه سازهانگاری انجام شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که نبود نظام مؤثر برای پاسخگویی و اجرای حقوق بینالملل، موجب تشدید روندهای غیرقانونی در این منازعه شده و نیاز به تقویت نهادهای نظارتی بینالمللی بیش از پیش احساس میشود.
