کانال قوش‌تپه در پرتو اصل استفاده معقولانه و منصفانه

چکیده :

افغانستان منحیث کشور بالادست در بسیاری از حوزه‌های دریایی خویش به‌سبب نا آرامی‌ها و تداوم جنګ‌های تحمیلی تاکنون نتوانسته است، آب خویش را به‌منظور رفع نیازهای اساسی مردم خویش مدیریت کند. افغانستان به‌سبب تغییرات اقلیمی با کاهش چشمګیر آب‌های سطحی و زیرزمینی حوزه‌های آبریز دریایی خویش مواجه است؛ برعلاوه، افزایش وقوع سیلاب‌های مهلک سال‌های اخیر به سلامت زیربنای موجود آبی، زندګی افغان‌ها و اقتصاد کشور، زیان‌های بزرګ رسانیده است. این کشور زمانی‌که در راستای مدیریت آب‌های خویش ګام می‌بردارد، با واکنش منفی کشورهای حوزه آبریز مشترک روبه‌رو می‌شود. سؤالی که در این تحقیق بررسی شده، این است که وضعیت حقوقی بهره‌برداری از آب‌ دریای‌آمو توسط افغانستان به‌خصوص کانال قوش‌تپه در پرتو اصل استفاده معقولانه و منصفانه در حقوق بین‌الملل آب‌های فرامرزی چگونه است؟ یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که براساس اصل مذکور، افغانستان در مقایسه با کشورهای حوزه آبریز مشترک دریای‌آمو کمتر انکشاف‌یافته است. افغانستان با درآمد سرانه و ناخالص ملی پایین در منطقه، با وضعیت بد اقتصادی، وابستگی به برق وارداتی،­ صنعت­کمتر توسعه­ یافته،کمبود آب آشامیدنی در شهرهای بزرګ، رشد نفوس نسبت به همسایه‌های شمالی و غیره، از تمامی دلایل لازم برای اعمار زیربناهای آب هم‌چون کانال قوش‌تپه درجهت ارتقای تولید زراعتی، انکشاف اقتصادی و بهبود توسعه اجتماعی – اقتصادی کشور برخوردار است.